Openbare databronnen voor het vinden van bouwlocaties
Nederland heeft uitzonderlijk goede open geodata. Bijna alles wat u nodig heeft om een perceel te beoordelen op woningbouwkansen is gratis beschikbaar, grotendeels via PDOK. Het probleem is niet de beschikbaarheid maar de combinatie: elke bron heeft een eigen formaat, verversingsritme en eigenaardigheden. Dit is het overzicht dat wij zelf misten toen we begonnen.
| Bron | Wat het zegt over een locatie | Ververst |
|---|---|---|
| BRK (Kadaster) | Perceelgrenzen en oppervlakte | doorlopend; wij per kwartaal |
| BAG | Panden, bouwjaar, gebruiksdoel, adressen | doorlopend; wij per kwartaal |
| Ruimtelijke plannen / DSO | Bestemming, planstatus, omgevingsplan | maandelijks |
| BRT TOP10NL | Bebouwde kom, wegen, water, terreintypen | per kwartaal |
| Provinciale verordening | Stedelijk gebied, landelijk gebied, natuurnetwerk | bij wijziging |
| Risicokaart / REV | Buisleidingen, Bevi-inrichtingen, risicocontouren | maandelijks |
| Natura 2000, NNB | Beschermde natuur | bij wijziging |
| Hoogspanningsnet | Magneetveldzones | bij wijziging |
| AHN | Hoogte en reliëf | tweejaarlijks |
| CBS | Bevolking, huishoudens, woningvoorraad per kern | jaarlijks |
| Overheid.nl bekendmakingen | Vergunningen, plannen in procedure, besluiten | dagelijks; wij wekelijks |
Percelen en panden: BRK en BAG
De Basisregistratie Kadaster levert de perceelgrenzen; de BAG levert wat erop staat. Samen geven ze maat, vorm, bebouwingsgraad en bouwjaar. Let op: wie de eigenaar is, staat wel in de BRK maar is geen open data. Daarvoor is een betaald uittreksel nodig. Alles wat over "eigendom" zegt te scoren op basis van open data, werkt dus met afgeleiden (aantal percelen, versnippering), niet met namen.
Planologie: Ruimtelijke plannen en het DSO
De Ruimtelijke plannen-API (v4) ontsluit bestemmingsplannen; sinds de Omgevingswet komen nieuwe omgevingsplannen via het DSO. In de overgangsfase bestaan beide naast elkaar en zijn er TAM-omgevingsplannen zonder geometrie per bestemming. Wie hier gemeentebreed op bevraagt, moet tegelen: de API weigert vlakken boven zo'n 64 km². Voor een gemeente als Bernheze gaat het om ruim 700 planvlakken.
De bebouwde kom: TOP10NL
Onderschat in vrijwel elke analyse. Of een perceel binnen of buiten de kom ligt, bepaalt planologisch bijna alles, en de verleiding is groot om de kom zelf af te leiden uit pandendichtheid. De BRT TOP10NL bevat de officiële bebouwde kom als plaatsvlak met bebouwdekom = 'ja', ingetekend door het Kadaster. Dat is de grens die iedereen op de topografische kaart ziet, en dus navolgbaar richting provincie en raad. Onze eigen afleiding bleek in Bernheze 16 % te ruim; zie de casus.
Beperkingen: verordening, risicokaart, natuur, hoogspanning
De provinciale omgevingsverordening (in Brabant: stedelijk gebied, verstedelijking afweegbaar, landelijk gebied, NNB) is de zwaarste beleidslaag boven het gemeentelijke plan. De risicokaart en het Register Externe Veiligheid leveren contouren van buisleidingen en risicobedrijven; Natura 2000 en het natuurnetwerk zijn harde grenzen; magneetveldzones van hoogspanning sluiten gevoelige bestemmingen uit. Dit zijn de bronnen voor de knock-outs uit de eerste beoordelingsvraag.
Context: AHN, CBS en bekendmakingen
Het AHN zegt iets over reliëf en waterhuishouding. CBS-cijfers per kern geven de latente woningbehoefte: een dorp met vergrijzing en huishoudensverdunning vraagt iets anders dan een groeikern. En Overheid.nl is de bron die het minst wordt gebruikt en het meest oplevert: elke aanvraag, elk ontwerpplan en elk besluit wordt daar bekendgemaakt. Wie dat wekelijks koppelt aan percelen, ziet beweging voordat die op de kaart staat.
Wat open data níét kan
Drie dingen. Eigendom, zoals gezegd. Beleidsintenties: een omgevingsvisie of woonzorgvisie is een PDF, geen laag; die moet worden geduid, en die duiding moet iemand accorderen. En de actuele stand: elke bron heeft vertraging, dus de betrouwbaarheid van de data is een eigen score waard, naast de kans zelf. Hoe wij dat oplossen staat op Hoe het werkt.